เทเลเมดิซีนคืออะไร

เทเลเมดิซีน (telemedicine) หรือโทรเวชกรรม เป็นกระแสที่กำลังมาแรงและมีการพูดถึงกันเยอะในช่วงนี้ โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อเกิดสถานการณ์โควิด19 ใคร ๆ ก็อยากรู้ว่าเทเลเมดิซีนคืออะไร และช่วยอะไรได้บ้าง

เทเลเมดิซีน คือการใช้เทคโนโลยีทางโทรคมนาคมในการบริการทางสุขภาพ ทำให้แพทย์สามารถรักษาผู้ป่วยได้แม้จะอยู่คนละที่กัน แนวคิดทางเทเลเมดิซีนเกิดขึ้นมานานหลายสิบปีแล้ว โดยในอดีตมีการใช้โทรศัพท์บ้าน โทรเลข และวิทยุในการสื่อสาร แต่ในยุคปัจจุบันที่มีเทคโนโลยีสมาร์ทโฟนและแอปมือถือ เทเลเมดิซีนพัฒนาอย่างก้าวกระโดด กลายเป็นการบริการทางสุขภาพที่ใช้กันอย่างแพร่หลาย ราคาไม่แพง และเข้าถึงได้ง่ายสำหรับทุกคน เพียงแค่โหลดแอปเทเลเมดิซีนมาไว้ในมือถือก็สามารถใช้ประโยชน์จากเทเลเมดิซีนได้แล้ว

เทเลเมดิซีนทำงานอย่างไร

เทเลเมดิซีนมีหลายรูปแบบ ซึ่งใช้วิธีการสื่อสารและกระบวนการที่แตกต่างกันไป รูปแบบการใช้ที่พบบ่อยสำหรับบุคคลทั่วไป คือการใช้แอปเทเลเมดิซีนแบบเรียลไทม์ตามตัวอย่างต่อไปนี้

เริ่มแรก ผู้ใช้แอปจะเลือกแพทย์ที่ต้องการพบ และทำการนัดพบผ่านทางแอปในมือถือ เมื่อถึงเวลานัด ผู้ใช้แอปและแพทย์จะคุยกันแบบเรียลไทม์ผ่านวิดิโอแชทในแอปในมือถือ ซึ่งแพทย์จะพิจารณาข้อมูล ซักประวัติ ทำการวินิจฉัย ให้วิธีการรักษาและยา ซึ่งในส่วนนี้ไม่ต่างจากการพบแพทย์แบบตัวต่อตัวเท่าไรนัก หากแพทย์แนะนำยา ผู้ใช้แอปอาจสามารถเลือกช่องทางการซื้อยาตามที่ต้องการได้

ประโยชน์ของเทเลเมดิซีน

การเข้าถึงแพทย์ที่ง่ายดาย คนไข้สามารถเข้าถึงบริการทางสุขภาพมากมายไม่ว่าจะอยู่ที่ใด จึงโดยไม่มีข้อจำกัดด้านสถานที่ ผู้ใช้แอปเทเลเมดิซีนสามารถพบแพทย์ผ่านทางแอปได้เสมอ ไม่ว่าจะอยู่บ้าน อยู่ที่ทำงาน อยู่บนรถแทกซี่ หรืออาจกำลังเดินทางอยู่ต่างจังหวัด คนไข้อาจจะใช้เทเลเมดิซีนเพื่อเข้าถึงแพทย์ผู้เชี่ยวชาญเฉพาะทางที่ต่างประเทศก็ได้

ลดความเสี่ยง เพราะไม่จำเป็นต้องเดินทางไปพบแพทย์ที่โรงพยาบาล ซึ่งจะอาจจะมีผู้ป่วยอื่นที่เป็นโรคติดต่อ จึงนับเป็นข้อได้เปรียบที่สำคัญมากของเทเลเมดิซีน โดยเฉพาะในสถานการณ์โรคโควิดนี้

ความสะดวกสบาย คนไข้ไม่ต้องลางานหรือหยุดเรียนเพื่อเดินทางไปโรงพยาบาล หรือต้องรอคิวที่อาจนานหลายชั่วโมงเพื่อพบแพทย์ เทเลเมดิซีนช่วยประหยัดเวลา ช่วยให้ไม่ต้องเดินทาง ตัดปัญหาการรอคิวพบแพทย์และปัญหาอื่น เพิ่มโอกาสให้คนไข้ตัดสินใจเลือกการรักษาและยาด้วยตัวเอง และอาจจะลดค่าใช้จ่ายต่าง ๆ ได้อีกด้วย ทำให้สามารถดูแลสุขภาพได้อย่างสะดวกสบายขึ้นมาก

ข้อจำกัดของเทเลเมดิซีน

ในบางกรณี อาจไม่ควรใช้เทเลเมดิซีนแทนการไปพบแพทย์แบบตัวต่อตัว ซึ่งแพทย์จะสามารถแนะนำได้ว่ากรณีใดควรใช้เทเลเมดิซีนหรือควรไปพบแพทย์แบบตัวต่อตัว นอกจากนี้ ปัญหาที่รบกวนการสื่อสารโทรคมนาคมก็อาจส่งผลต่อประสิทธิภาพของเทเลเมดิซีนได้ เช่น การใช้แอปเทเลเมดิซีนในพื้นที่ที่ไม่มีสัญญาณโทรศัพท์

ต่อยอดเทเลเมดิซีน

ผู้ให้บริการเทเลเมดิซีนบางรายมีแผนการเปิดให้บริการอื่นนอกเหนือจากการรักษาพยาบาล ซึ่งอาจะเป็นบริการที่เกี่ยวข้องหรือใกล้เคียงกับการดูแลสุขภาพ โดยผู้ใช้อาจจะใช้แอปเทเลเมดิซีนเพื่อการเรียนโยคะออนไลน์ การปรึกษานักโภชนาการ หรือการเทรนร่างกายกับเทรนเนอร์มืออาชีพก็เป็นได้ ทำให้เป็นการจัดการสุขภาพแบบครบวงจรโดยไม่มีข้อจำกัดด้านสถานที่